محمد دريايى
301
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
انواع سويق و قاووت سويق سويق يا سويق كه به دو شكل تلفظ شده و در روايات شيعه و طب الائمه نيز بارها بر مصرف آن تأكيد شده به چندين معنا نقل گرديده است : 1 . در فرهنگ معاصر عربى به فارسى تاليف عبد النبى قيّم به معانى : 1 . آرد 2 . شراب و در المنجد عربى به فارسى بهمعناى 1 . آرد نرم گندم و جو 2 . شراب آمده است و هر دو فرهنگ جمع واژه را « اسوقه » آوردهاند . المنجد اضافه مىكند : آردى كه با الك از بلغور جدا مىشود را سويق گويند . در روايات بنا بر نقل آيت اللّه سيد عبد اللّه شبّر در طب الائمه در قالب لفظ سويق آمده است . در فارسى نيز با تلفظ سويق بر وزن فعيل استفاده مىشود بههرحال سويق مفهوم مشتركى را به ذهن متبادر مىسازد كه از منظر تغذيه درمانى داراى اهميت و اعتبارى ويژه است . براى سهولت در كاربرد از لفظ « سويق » استفاده مىنماييم . سويق از نظر شكل ظاهر آرد بو داده را گويند . به اين معنا هر دانهى گياهى چه از خانوادهى غلات مانند گندم و جو و چه از حبوبات مانند عدس و ماش آن را ابتدا خيس مىكنند و پس از 3 تا 4 ساعت آب را دور ريخته و پس از خشك كردن مجدد كمى تفت مىدهند سپس آرد نموده و به شيوههاى مختلف مورد مصرف قرار مىدهند . همچنين مىتوان ابتدا آن را آرد نموده و سپس آرد حاصله را تفت داد . متخصصين و كاوشگران تغذيه درمانى راهكار اول را در به دست آوردن سويق ، علمى و معقولتر مىدانند زيرا غلات و حبوبات به علت دارا بودن « قند رافينوز » كه جزء كربوهيدراتهاى اليگوساكاريد مىباشد ( اليگوساكاريدها از كربوهيدراتهايى هستند كه از 3 تا 10 واحد منوساكاريد تشكيل شدهاند كه مهمترين آنها قند رافينوز است ) « قند رافينوز » از تركيب گلوكز و فروكتوز و گالاكتوز به دست مىآيد . دانهها ، ريشهها و حتى ساقههاى سيبزمينى سرشار از « رافينوز » هستند . ميزان رافينوز در حبوبات بيش از ميزان ساكاروز ( يك دىساكاريدك ه از تركيب گلوكز و فروكتوز حاصل مىشود ) مىباشد پنبهدانه سرشار از « رافينوز » است .